High Blood Pressure: Ang "Silent Killer" na Tumatama Kahit Walang Sintomas

"Masakit ang batok ko, high blood yata ako." Ito ang madalas nating marinig. Pero ang totoo, ang High Blood Pressure o Hypertension ay madalas walang ipinapakitang sintomas. Maaaring mataas na ang presyon mo habang naglalakad, nagtatrabaho, o nakikipagkwentuhan nang hindi mo namamalayan. Kaya naman tinatawag itong "The Silent Killer."

Ano ang High Blood Pressure?

Ito ay ang kondisyon kung saan ang pwersa ng dugo na dumadaloy sa iyong mga ugat ay sobrang lakas. Kapag nagtagal, pinahihina nito ang iyong puso at sinisira ang mga ugat na pwedeng magdulot ng Heart Attack, Stroke, o Kidney Failure.

Ang Maling Akala (Myths vs. Facts):

Myth: "Bata pa ako, hindi ako maha-high blood."
Fact: Kahit nasa 20s o 30s ay pwedeng magkaroon nito dahil sa stress, lifestyle, at lahi.
Myth: "Okay na pakiramdam ko, titigil ko na maintenance ko."
Fact: Malaking mali ito. Ang gamot sa high blood ay para mapanatiling normal ang BP. Kapag itinigil mo ito nang walang payo ng doktor, pwedeng sumipa pataas ang BP mo (Rebound Hypertension).

Paano Maiiwasan at Makokontrol?

1. Bawasan ang Alat: Hinay-hinay sa sawsawan (patis, bagoong, toyo) at mga processed foods (de lata, noodles, chichirya).
2. Galaw-galaw: Ang simpleng paglalakad ng 30 minuto araw-araw ay malaking tulong sa puso.
3. Monitor Your BP: Ugaliing magpa-check ng BP kahit walang nararamdaman. Ang normal na BP ay karaniwang nasa 120/80 pababa.
4. Sundin ang Doktor: Kung niresetahan ka ng maintenance, inumin ito sa tamang oras.

Kailan Dapat Pumunta sa Ospital?
Kung ang iyong BP ay lumampas sa 180/120 at nakakaramdam ka ng pananakit ng dibdib, panglalabo ng mata, hirap sa pagsasalita, o matinding sakit ng ulo, pumunta agad sa Emergency Room.
Tandaan: Ang High Blood ay hindi gumagaling, pero ito ay kontrolado. Nasa iyong mga kamay (at disiplina) ang iyong kaligtasan.